Vôi được chia thành vôi sống và vôi tôi. Thành phần chính của vôi sống là canxi oxit (CaO), thu được bằng cách nung đá vôi có hàm lượng canxi cacbonat (CaCO₃) cao trong lò nung vôi-thông gió tốt ở nhiệt độ trên 900 độ . Nó có khả năng hút ẩm và có thể dùng làm chất hút ẩm, được sử dụng phổ biến ở nước tôi để chống ẩm cho đồ dùng.
Quá trình vôi sống (CaO) phản ứng với nước tạo ra canxi hydroxit được gọi là quá trình tôi hoặc quá trình tiêu hóa vôi. Phản ứng này với nước (giải phóng một lượng nhiệt lớn) hoặc sự hấp thụ độ ẩm từ không khí tạo ra vôi tôi, còn được gọi là vôi ngậm nước. Vôi tôi hòa tan 1,56 gram trong một lít nước (ở 20 độ). Dung dịch bão hòa của nó được gọi là nước vôi, có tính kiềm và hấp thụ carbon dioxide từ không khí để tạo thành kết tủa canxi cacbonat. Sản phẩm của phản ứng, canxi hydroxit, được gọi là vôi tôi hoặc vôi ngậm nước.
Quá trình tôi vôi tỏa ra một lượng nhiệt lớn và tăng thể tích lên 1-2 lần. Vôi được nung kỹ có hàm lượng canxi oxit cao sẽ bong ra nhanh hơn, giải phóng nhiều nhiệt hơn và tăng thể tích. Hai phương pháp phổ biến để tôi vôi trên công trường là phương pháp vẩy vôi tôi và phương pháp vôi tôi bột. Trong hỗn hợp vôi được hình thành sau khi tôi vôi, các hạt vôi tạo thành cấu trúc keo canxi hydroxit với các hạt cực mịn (đường kính khoảng 1 μm) và diện tích bề mặt riêng lớn (10–30 m2/g). Một màng nước dày được hấp phụ trên bề mặt của nó, cho phép nó hấp thụ một lượng nước lớn, do đó thể hiện khả năng giữ nước mạnh. Thêm nó vào vữa xi măng để tạo thành vữa hỗn hợp giúp cải thiện đáng kể khả năng thi công của vữa.
Vôi cứng lại thông qua quá trình sấy khô, kết tinh và cacbonat hóa. Do hàm lượng carbon dioxide trong không khí thấp và lớp vỏ canxi cacbonat cứng được hình thành sau quá trình cacbon hóa ngăn chặn sự xâm nhập của carbon dioxide và bay hơi nước, quá trình đông cứng diễn ra chậm và độ bền cứng thấp. Vữa vôi 1:3 có cường độ nén chỉ 0,2–0,5 MPa sau 28 ngày. Trong môi trường ẩm ướt, nước trong vôi không bay hơi và carbon dioxide không thể xâm nhập, làm ngừng quá trình đông cứng. Hơn nữa, canxi hydroxit ít tan trong nước, khiến vôi cứng bị hòa tan và vỡ vụn khi tiếp xúc với nước. Vì vậy, vôi không thích hợp sử dụng trong môi trường ẩm ướt hoặc ngâm nước kéo dài.
Trong quá trình đông cứng, vôi bay hơi một lượng lớn nước, gây co ngót thể tích đáng kể và dễ bị khô nứt do co ngót. Vì vậy, không nên sử dụng vôi một mình; nó thường được trộn với các vật liệu như cát, bột giấy và sợi gai dầu để giảm độ co ngót, tăng độ bền kéo và tiết kiệm vôi.
Vôi có tính kiềm mạnh, ở nhiệt độ phòng có thể phản ứng với silic hoạt tính thủy tinh hoặc alumina hoạt tính để tạo ra các sản phẩm thủy lực và tạo thành xi măng. Vì vậy, vôi vẫn là nguyên liệu quan trọng trong ngành vật liệu xây dựng.
Bùn vôi thường được sản xuất bằng cách thêm nước vào canxi oxit. Bởi vì canxi hydroxit có độ hòa tan tương đối thấp nên nó thường tạo ra huyền phù canxi hydroxit (tức là dung dịch nước chứa canxi hydroxit không hòa tan). Mặt khác, bùn vôi là chất lỏng đục thu được bằng cách pha loãng vôi với nước (khoảng 2,5-3 lần khối lượng vôi).
